Tại sao nông dân châu Phi đang thức dậy với tiềm năng to lớn của Gà Sao

10/02/2020

Ở Châu Phi, tiềm năng của Gà Sao (Guine fowl) phần lớn vẫn chưa được khai thác trên khắp các thị trường ngổn ngang của lục địa này.

Nhưng người nông dân chăn nuôi gia cầm tại các khu vực phía nam và phía tây hiện nay đang bắt đầu để xem khả năng mở rộng, trong bối cảnh một nỗ lực để thương mại hóa sản xuất gà sao

Chăn nuôi gia cầm nói chung đang cất cánh trên khắp châu Phi nhưng trong một thời gian dài bị chi phối bởi việc sản xuất gà thịt, với chăn nuôi gà tự do cũng tăng lên. Giờ đây, việc nuôi Gà Sao đang hình thành một liên doanh thương mại ở các quốc gia Nam Phi như Zambia, Malawi và Zimbabwe trong khi ở Tây Phi, Ghana là một ứng cử viên hàng đầu, nhờ hỗ trợ lớn cho nông dân từ Ngân hàng Thế giới.

Theo Tiến sĩ Chisoni Mumba, giảng viên cao cấp về kinh tế chăn nuôi và thú y tại Đại học Thú y Zambia, việc sản xuất Gà Sao vẫn là cơ hội đầu tư chưa được khai thác tại Zambia, và ở các nước châu Phi khác trong khu vực.

Ở Zambia, có xu hướng sản xuất cũng phản ánh các hoạt động ở các nước láng giềng ở Zimbabwe và Ma-la-uy, Gà Sao nuôi được thực hành kết hợp với gà thả rông trong số những người chăn nuôi quy mô nhỏ, trong khi các trang trại sản xuất thương mại cũng đang nổi lên. Một trong những ưu điểm của Gà Sao đang bắt đầu được đánh giá cao là chúng được coi là có khả năng chống lại các bệnh gia cầm thông thường, như bệnh Newcastle, so với gà thường.

Điều này được chứng thực bởi các chuyên gia như Abdul-Rahman, II, người đồng tác giả chuỗi giá trị gia cầm giấy Guinea Guinea: sở thích và hạn chế của người tiêu dùng, được xuất bản năm 2019 trên Tạp chí Thực phẩm, Nông nghiệp, Dinh dưỡng và Phát triển Châu Phi - African Journal of Food, Agriculture, Nutrition and Development, cho biết :

Gà sao dễ quản lý hơn bởi những người nông dân nghèo tài nguyên mà hầu như không được tiếp cận với các dịch vụ thú y chính thức vì chúng chống lại hầu hết các bệnh gia cầm. Nhà ở là thực hành thô sơ và quản lý sức khỏe phụ thuộc phần lớn vào thuốc thú y. Các tác giả của bài báo cũng lưu ý, tuy nhiên, ở Châu Phi, những con chim vẫn chủ yếu được nuôi như những con chim nhặt rác miễn phí trong khi tiểu mục cũng thấy ít cải thiện di truyền trên các thị trường lớn.

Ngân hàng Thế giới đã và đang hỗ trợ nông dân gà sao ở Ghana trong khuôn khổ “Chương trình Năng suất nông nghiệp Tây Phi” -  West Africa Agricultural Productivity Program - WAAPP. Theo chương trình này, quần thể  gà Sao ở Ghana hiện chiếm khoảng 7% quần thể gia cầm và nông dân ở miền bắc Ghana có được thu nhập từ Gà Sao nhiều hơn từ gà thường, trong đó nêu bật cơ hội tăng trưởng và thương mại hóa hiệu quả.

Franklyn Yeboah, phó giám đốc Bộ Thực phẩm và Nông nghiệp Ghana - Ghana’s Ministry of Food and Agriculture- , một trong những người đứng đầu nhóm WAAPP, nói với Trang web Gia cầm rằng mặc dù có rất nhiều lợi thế và cơ hội để sản xuất Gà Sao thương mại ở Ghana và trên khắp Châu Phi, sản xuất các loài gia cầm đã không nhận được đủ sự quan tâm và sự hỗ trợ cần thiết để tăng cường sản xuất.

 

Gà Sao nhỏ, màu xám đen đứng và ngồi trên đồng cỏ. 

Chăn nuôi gà sao, đặc biệt là ở Tây Phi, chịu một số hạn chế bao gồm khả năng nở kém và tỷ lệ tử vong cao, ở môi trường chăn nuôi hộ nông dân, thiếu phương pháp điều trị dự phòng như tiêm phòng và tẩy giun; và kỹ thuật tách đực cái sớm để  giúp duy trì nguồn giống đầy đủ. Những thách thức khác đối với nông dân bao gồm cơ sở thông tin khoa học và công nghệ yếu về giống và thức ăn chăn nuôi địa phương, không đủ tiền để mở rộng doanh nghiệp và phát triển yếu lên chuỗi giá trị.

Hỗ trợ chuỗi giá trị là một lĩnh vực khiến các chuyên gia lo ngại về sản xuất Gà Sao ở Châu Phi. Tiến sĩ Mumba,  Đại học Zambia,tin chắc rằng, chuỗi giá trị Gà Sao là 99% không chính thức và nhấn mạnh rằng điều này thách thức cho sự phát triển chuỗi giá trị hơn nữa. Ví dụ, nông dân nuôi gà sao trên khắp các thị trường châu Phi như Ma-la-uy, Tanzania, Kenya và các nước khác vẫn sử dụng các phương thức tiếp thị không chính thức vì không có thị trường hoặc nền tảng chính thức để thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị.

Để phát triển chuỗi giá trị, chúng ta cần đặt các cơ chế hỗ trợ dọc theo toàn bộ chuỗi giá trị, Mumba nói. Vì vậy, chúng ta phải cân bằng giữa sản xuất và tiêu thụ. Một số cơ chế hỗ trợ tại một sản xuất và mức tiêu thụ bao gồm hiệu quả tăng cường và thương mại hóa các xử lý trứng, ấp trứng và quản lý gà “.

Mumba nói, một trong những rào cản lớn đối với sự phát triển của ngành công nghiệp là sự không có sẵn của các dịch vụ ấp nở ở hầu hết các khu vực nông thôn và ven đô thị nơi các hoạt động canh tác này xảy ra. Trong một số khu vực có thể có dịch vụ như vậy, nhưng chi phí thường quá cao cho nông dân.

Tỷ lệ nở cao sẽ cải thiện số lượng Gà Sao được sản xuất bởi mỗi nông dân nuôi gà sao nhưng các yếu tố môi trường như điều kiện thời tiết bất lợi có thể có tác động tiêu cực đến việc ấp trứng. Điều này là do thiếu kiến ​​thức về ấp trứng, vì hầu hết nông dân nuôi gà sao đã quen với việc ấp trứng tự nhiên được thực hiện bởi những con gà, những nơi tiếp xúc với mưa, nóng và lạnh do chuồng nuôi gia cầm kém.

Dinh dưỡng cũng là một cái gì đó đòi hỏi phải điều chỉnh. Hầu hết nông dân nuôi gà Sao ở Zambia và ở Châu Phi thực hành các hệ thống nuôi thả tự do với rất ít hoặc không cho ăn bổ sung. Họ không biết bao nhiêu để nuôi gà con gà này và hàm lượng dinh dưỡng [cần thiết]. Những loại thuốc, vắc-xin hoặc vitamin mà những con gà con này cần và ở độ tuổi và tần suất? Những thực hành quản lý động vật này sẽ rất quan trọng nếu chúng ta thương mại hóa chuỗi giá trị Gà Sao ở Châu Phi, ông Mumba giải thích.

Ở Ghana, trong vài năm qua đã chứng kiến ​​sự gia tăng hỗ trợ cho sản xuất gà Sao thông qua các dự án phát triển như Dự án Phát triển Nông nghiệp Nhỏ (SADEP), Chương trình Phát triển Phục hồi của Chủ hộ Nhỏ (SRDP) và phần hai của dự án WAAPP. Cùng với những sáng kiến ​​này đã dẫn đến sự tăng trưởng về năng lực và tài chính. Một kết quả là việc giới thiệu máy ấp công suất 1.000 quả trứng và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân, theo Augustine Danquah, chuyên gia giám sát và đánh giá cho WAAPP, dẫn đến việc mở rộng trang trại của gia đình thông qua quần thể đàn gà cao hơn, và tăng thu nhập và sinh kế cho Ghanaian sản xuất gia cầm.

 Ở Ghana, trong vài năm qua đã chứng kiến ​​sự gia tăng hỗ trợ cho sản xuất guinea thông qua các dự án phát triển như Dự án Phát triển Nông nghiệp Nhỏ (SADEP), Chương trình Phát triển Phục hồi của Chủ hộ Nhỏ (SRDP) và phần hai của dự án WAAPP

Có tới 80 nông dân hưởng lợi ở ba vùng ở phía bắc Ghana được cung cấp máy ấp trứng, máy phát điện, thức ăn, trứng, thuốc và vắc-xin công suất cao, với chương trình WAAPP nhanh chóng mở rộng để bao phủ hơn 8.000 nông dân ở nước này .

Yeboah nói thêm, nhiều nông dân nhận thức được tiềm năng thương mại của việc sản xuất gà sao. Thực hành chăn nuôi tốt để đảm bảo năng suất tăng; việc sử dụng máy ấp trứng để ấp thêm trứng; việc sử dụng vắc-xin tại nhà (NDI-2) để chống lại bệnh Newcastle; và việc thành lập một trung tâm đào tạo nuôi gà sao ở phía bắc là một số lợi ích có được từ việc triển khai các dự án như WAAPP 2A để đạt được một số thành công trong sản xuất Gà Sao ở Ghana.

Điều này đang tạo ra những lợi thế quan trọng khác xung quanh việc sản xuất Gà Sao ở Châu Phi. Theo các nhà sản xuất gia cầm từ trang trại Chalus ở Zambia, những con chim là lớp trứng tốt. Họ cũng khuyên rằng việc đẻ trứng, cần được kiểm soát, chủ yếu tập trung vào giữa tháng 8 và tháng 4.

Họ đẻ trứng trong những cái ly lớn cách xa chuồng, thích những khu vực nhiều bụi rậm hoặc tối. Gà Guinea rất kém trong việc chăm sóc con non và nếu bạn có kẹo, tốt hơn hết là bạn nên tự chăm sóc chúng. Để chúng tôi tối đa hóa số lượng trứng thu được, sẽ rất khôn ngoan khi có một chuồng lớn cho gà có vỏ bọc bên ngoài để chúng đi lang thang nhưng không đi lang thang khỏi trang trại của bạn.

Ngoài xuất khẩu trong khu vực, thịt hun khói hun khói là một món ngon và thường được xuất khẩu sang quan hệ gia đình ở châu Âu và châu Mỹ, chiến lược thúc đẩy thu nhập của nông dân qua các khoản thu ngoại tệ. Tiến sĩ Mumba cũng tin rằng tiêu thụ Gà Sao có thể được tăng lên thông qua tiêu thụ khuyến khích trên mạng bằng cách cải thiện khả năng tiếp cận các thị trường giá trị cao trong khu vực và nước ngoài.

Như nhà sản xuất gia cầm của Zimbabwe, ông Thompson Manatse - có các dự án bao gồm gà guinea và gà thả rông - cho biết, kiến ​​thức và năng lực nâng cao là chìa khóa để mở ra toàn bộ tiềm năng của ngành. Nghiên cứu và đa dạng hóa di truyền để đưa ra các giống tốt nhất cũng là chìa khóa, trong đó nêu bật cơ sở chậm chạp mà ngành chăn nuôi gia cầm guinea châu Phi đang mọc lên.

Có nhu cầu - đôi khi chúng ta có thể phù hợp với nhu cầu. Nếu chúng ta có thể đảm bảo tài trợ để mở rộng, chúng ta thực sự có thể phát triển hơn nữa thành một nhà sản xuất quy mô lớn có tiềm năng xuất khẩu. Chúng tôi cần nhiều nghiên cứu hơn, nhiều kiến ​​thức hơn và các thực tiễn tốt nhất giúp chúng tôi bảo tồn các nguồn tài nguyên, ông nói, nông dân người Zimbabwe, có trụ sở ngay bên ngoài thủ đô Harare.

 (Tawanda Karombo là một nhà báo tập trung ở Zimbabwe và Nam Phi về tin tức, kinh tế và nông nghiệp. Ông có hơn 10 năm kinh nghiệm trong khu vực cho các ấn phẩm khu vực và quốc tế.)

Võ Văn Sự dịch từ: Tawanda Karombo  (25 November 2019, at 7:30pm.) Why African farmers are waking up to the huge potential of guinea fowl. https://thepoultrysite.com/articles/why-african-farmers-are-waking-up-to-the-huge-potential-of-guinea-fowl

Video

Bảng tin giá cả thị trường

Đang cập nhật



Bảng tin xuất bán con giống

Đang cập nhật


Tìm kiếm tài liệu chăn nuôi