Tin KHCN

Hai giống bò lang trắng đen gốc nổi tiếng: Holstein và Fiesian

Hai giống bò lang trắng đen gốc nổi tiếng: Holstein và Fiesian
Người dịch: Ngày nay có nhiều giống bò Holstein Friz kèm theo tên nước như Israel Friesian, New Zeland Friesian, Karan Friz, Australian Friz, British… Chúng đều có nguồn gốc từ 2 giống sau đây. Xin giới thiệu cùng độc giả..

1.1.          Giống bò Holstein

(cũng gọi là Holstein Friz hoặc Holstein Friesian)

Lịch sử
Giống Holstein có nguồn gốc ở châu Âu. Lịch sử phát triển của giống bò này xảy ra khoảng 2000 năm trước ở vùng nay là Hà Lan và đặc biệt hơn là ở hai tỉnh phía bắc của Bắc Hà Lan và Friesland nằm ở hai bên vịnh Zuider Zee. Đàn bò gốc có màu đen và trắng từ hai vùng Batavians (Nay là Đức) và Friesians (nay là Hà lan), cuat nhứng người định cư Châu âu sống ở khu vực Đồng bằng Rhine khoảng 2.000 năm trước đây. Qua nhiều năm, bò Holstein được nhân giống và chọn lọc nghiêm ngặt tạo ra giống bò có thể tận dụng tốt nhất đồng cỏ, tài nguyên phong phú nhất của khu vực. Sự pha lẫn của những con vật này đã hóa thành một loại bò sữa đen và trắng cao sản và hiệu quả.
Đặc điểm
Bò Holstein được nhận ra một cách nhanh chóng nhất bởi những mảng màu riêng biệt của  chúng và năng suất sữa nổi bật. Holstein to con và có 2 đen và trắng hoặc đỏ và trắng.

Bê khỏe mạnh nặng 90 pound hoặc hơn lúc mới sinh.Bò trưởng thành nặng khoảng 1500 bảng Anh và cao vai 58 inch.
Bê hậu bị có thể được phối giống ở 15 tháng tuổi, lúc nặng khoảng 800 pounds. Đẻ lứa  đầu tiên lúc 24 - 27 tháng tuổi. Mang thai khoảng chín tháng.
Một số con bò có thể sống dài hơn, nhưng tuổi sử dụng trung bình là 6 năm.
Năng suất / năm của số bò nằm trong chương trình sản xuất thử nghiệm của Hoa Kỳ chính thức vào năm 1987 là 17.408 pound sữa, 632 pound bơ và 550 pound protein.

Có sự quan tâm ngày càng tăng với vấn đề bò có sừng. Tất cả các giống bò đều có một con không có sừng tự nhiên. Một số đực giống bò lang trắng đỏ được quan tâm trong nhân ra đàn bò không sừng. Khá nhiều đực giống trẻ có sừngi, cả loại màu đỏ và có gen màu đỏ hiện đang được lấy mẫu.
Số liệu thống kê
Bò Holstein có năng suất sữa cao nhất thế giới. Chúng có khả năng di truyền vô song không có trần sinh học. Tiến bộ di truyền đạt 1-2%/năm là điều hiện hữu.
Giống bò Holstein thích ứng với tất cả các hệ thống quản lý và khai thác. Chúng có thể nuối nhốt, nhưng  cũng thích hợp với nuôi chăn thả. Chúng có thể nuôi trên đồng cỏ cả năm hoặc nuôi nhốt hẳn trong chuồng hoặc hỗn hợp hai cách. Và cũng không quan trọng cho dù chúng được nuôi ở vùng cao hay vùng trũng thấp. Bò này không chỉ phù hợp cho các hệ thống canh tác chi phí thấp, mà còn cho cả cách thức nuôi thâm canh vốn đòi hỏi việc nuôi nhốt.
Tuy nhiên, giống bò Holstein, so với các giống tự nhiên, không có khả năng chống nhiệt và bệnh khi được nuôi ở các vùng sinh thái nông nghiệp khó khăn. Phản ứng của chúng với điều kiện như là sản xuất bị giảm. Kinh nghiệm cho hau rằng chúng biểu hiện khả năng thích ứng không giống nhau, do đó ta cần có ký thuật nuôi thích hợp. Con lai với các giống tự nhiên có khả năng chịu nhiệt và sản xuất cao hơn so với con lai với các giống được tạo ra.
Bò Holstein đẻ ra bê khỏe mạnh, lớn nhanh, thành dục sớm và dễ chăm sóc. Nếu được nuôi tốt, chúng không có trục trặc về sinh sản.
Bò hiền lành, dễ điều khiển và có thể nhốt mà không có bất kỳ vấn đề gì. Chúng cũng có khả năng chống stress, có tính bầy đàn và không sống độc thân.
Giống bò Holstein vượt qua chỉ giới của một giống bò sữa. Đó là sự đóng góp cho nguồn thịt bò trên toàn thế giới nhờ sức tăng trọng cao và thịt thớ mỏng.  Các cơ sở chăn nuôi ò này lấy sữa còn lai với các giống bò thịt chuyên dụng để sản xuất ra bê thịt có chất lượng cao.

Những cá thể hàng đầu giống Holstein này vắt sữa hai lần một ngày cho đến  67.914 lb (~30805 kg) sữa trong 365 ngày (~84 kg/ngày) . Sản xuất không giống nào sánh, thu nhập cao hơn so với chi phí thức ăn, giá trị di truyền vô song, và khả năng thích ứng với một loạt các điều kiện môi trường. Những bằng chứng thuyết phục về ưu thế gen đó đã tạo ra một thị trường xuất khẩu lớn cho giống bò này. Hiện nay, bò sống , tinh, phôi đông lạnh được xuất khẩu đến hơn 50 quốc gia và được sử dụng rộng rãi để cải thiện nguồn cung cấp thực phẩm ở các nước cũng như tăng thu nhập cho ngành sản xuất sữa ở các nước ngoài.
Phân bố

Bò Holstein hiện nay có mặt ở hầu hết các lục địa và các nước.

  1. Bò Friesian

Nguồn gốc chính xác của giống bò này rất khó xác định. Nhưng điều được biết chắc là trong thế kỷ 18, những đàn gia súc nhỏ màu đen và trắng đã được đưa vào miền bắc Hà Lan và Friesland (nay là 1 tỉnh bắc Hà lan – người dịch) và từ Bắc Jutland (nay là một phần Đan mạch và Bắc Đức – người dịch) để thay thế cho đàn bò mất vì bệnh và lũ lụt ở các vùng Hà lan đó .

Bò này được lai với bò Hà Lan hiện có lúc đó và tạo nên bò Friesian.

Trước khi thành lập hệ thống đăng ký (herdbook)  Hà Lan vào năm 1873 và của Friesland năm 1879, cả hai loại hình lang trắng đen và lang trắng đỏ được nhân giống tách biệt. Tuy nhiên sự ưu ái đối với bò lang trắng đen, đặc biệt là tại Hoa Kỳ, dẫn đến giảm sút loại hình lang trắng đỏ chỉ tồn tại với số lượng nhỏ ở Hà Lan.

Năng lực sản xuất của giống bò này đã suy giảm trong những năm 1950, khi vấn đề màu sắc gia được ưu tiên chọn lọc. Rồi thì trong những năm năm 1970 bò giống Holstein đã được nhập khẩu từ Hoa Kỳ về để cải tạo năng sản xuất sữa của giống bò Friesian này . Kết quả là tầm vóc và năng suất của chúng được cải thiện rõ rệt. Ngày nay có 1 tỉ lệ lớn bò mang 25% “máu” Friesians và 75% “máu” Holstein.

Bò Friesian hiện đại là đại diện xuất sắc cho loài vật nuôi ăn cỏ, cũng có thể duy trì bản thân qua nhiều chu kỳ sữa, thích nghi tốt ở vùng trũng và đồng cỏ ở vùng cao, là thành quả được chọn lọc trong hơn 100 năm qua. Một số ví dụ nổi bật về giống bò này là cho sữa đến có 12-15 chu kỳ, thể hiện bản năng sinh sản xuất sắc. Để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, tỷ lệ bò có protein sữa 3,4% - 3,5% không phải là hiếm.

Bò Friesian là một giống chuyên sữa, tuy vậy bò đực cũng được đánh giá cao vì khả năng sản xuất thịt nạc chất lượng cao, mà không cần phải lai với bất kỳ giống bò thịt chuyên dụng. Bê hậu bị được lai với bò chuyên dụng thịt là đối tượng lý tường được tìm kiếm để trong một thời gian dài thay thế cho loại bò mẹ cho bê bú  (suckler dam- là loại bò cái đẻ con và trực tiếp nuôi con nhằm vỗ béo con cho mục đích thịt – người dịch).

Đặc điểm

Bò Friesian có thể là lang trắng đen (phổ biến) và lang trắng đỏ. Chúng giống bò Holstein về tầm vóc và hình dáng.

  • Đẻ thường xuyên
  • Cần thay thế ít
  • Cung cấp bê đực có giá trị
  • Có số lượng tế bào (viêm vú) thấp hơn
  • Sữa có chất béo và protein cao

Chúng cũng được biết đến:

  • Tính linh hoạt
  • Chất lượng sữa
  • Năng suất sữa toàn đời cao
  • Thịt nạc chất lượng cao

Phân bố

Giống bò này có ở Hà Lan, Hoa Kỳ và Vương quốc Anh. Tinh được xuất khẩu ngày càng gia tăng đáp ứng nhu cầu tạo các loại bò sữa dựa vào đồng cỏ.

Võ Văn Sự vovansu.vcn@gmail.com 12/09/16. Nguồn: The Cattle site (2016). Cattle Breeds – Friesian và Holstein. http://www.thecattlesite.com/breeds/dairy/22/

In trang này
Họ tên*
Email*
Bình luận*

N2Qi6

efVVaw
1/8/2017 11:08:24 AM
Thông báo
Quảng cáo
Thư viện trực tuyếnĐào tạo sau đại họcĐào tạo theo nhu cầuBản tin Khoa học Công nghệQuy trình, kỹ thuật chăn nuôi, Thực hành chăn nuôiTạp chí Khoa học Công nghệ Chăn nuôi - Viện Chăn nuôi
Thống kê truy cập
Đơn vị trực thuộc
Trung tâm gia súc lớn Trung ương
Trung tâm nghiên cứu và huấn luyện chăn nuôi
Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương
Phân Viện Chăn Nuôi Nam Bộ
Trung tâm nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì
Trung tâm nghiên cứu vịt Đại Xuyên
Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi
Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển chăn nuôi miền Núi
Trung tâm Nghiên cứu dê và thỏ Sơn Tây
Trung tâm Nghiên cứu Lợn Thụy Phương
Trung tâm Nghiên cứu vịt Đại Xuyên
 
 
 
 
 
Thiết kế website