Bản tin chăn nuôi

Các chương trình nâng cao khả năng thụ thai cho bò sữa cao sản: Những tiến bộ trong các chương trình thụ tinh nhân tạo định thời gian cho phối giống lần đầu

Các chương trình nâng cao khả năng thụ thai cho bò sữa cao sản: Những tiến bộ trong các chương trình thụ  tinh nhân tạo định thời gian cho phối giống lần đầu
Hai mươi năm đã trôi qua kể từ khi “Kỹ thuật làm rụng trứng đồng thời” – hay còn gọi là Kỹ thuật rụng trứng đồng pha – Ovsynch- phát triển, việc đồng bộ hóa quá trình rụng trứng được sử dụng trên toàn thế giới

J.P. Martins, Bộ môn Khuyến nông Trường Đại học California

31 tháng 3 năm 2017 | 12:11 chiều EDT

Hai mươi năm đã trôi qua kể từ khi “Kỹ thuật làm rụng trứng đồng thời” – hay còn gọi là Kỹ thuật rụng trứng đồng pha – Ovsynch-  phát triển, việc đồng bộ hóa quá trình rụng trứng được sử dụng trên toàn thế giới (Hình 1). Mục tiêu chính của Ovsynch là tạo ra thời gian tối ưu để thụ tinh nhân tạo (AI) mà không cần phát hiện động dục  và cải thiện khả năng đậu thai của bò đang cho sữa. Trong các nghiên cứu đầu áp dụng Ovsynch cho bò sữa đang cho sữa, bò được thụ tinh định giờ-AI (TAI) có tỷ lệ thụ thai tương tự so với bò được thụ tinh qua phát hiện động dục (khoảng 38%). Kể từ đó, Ovsynch đã trải qua một số điều chỉnh để tối ưu hóa tỷ lệ đậu thai khi ứng dụng TAI; cải tiến phương pháp Ovsynch chỉ có thể thực hiện được nhờ sự hiểu biết tốt hơn về các thông số sinh lý ảnh hưởng đến sự thành công của TAI ở bò sữa đang cho sữa.

 

Hình 1: Phác đồ Ovsynch đầu tiên có năm 1995. Ovsynch sử dụng hai sản phẩm hoóc môn: hormone giải phóng gonadotropin (GnRH) và prostaglandin F2α (PG). PG cũng thường được người chăn nuôi bò sữa gọi là "lut" – viết tắt từ Lutalyse – sản phẩm thương mại PG đầu tiên. GnRH được sử dụng để gây sự rụng trứng của nang trứng (cấu trúc buồng trứng) tạo thành một thể vàng (COR luteum - CL), đây là cấu trúc buồng trứng tạo ra progesterone ở bò. PG có chức năng hủy thể vàng, giảm progesterone xuống mức nền hoặc về không. Ghi chú: d = day = ngày.

Các chìa khóa quan trọng cho sự thành công của Ovsynch và tăng cơ hội đậu thai khi sử dụng TAI là: (1) việc rụng trứng sau khi  tiêm đầu tiên hormone giải phóng gonadotropin (GmRH); (2) sự hiện diện thể vàng (corpus luteum - CL) vào đầu kỳ Ovsynch hoặc nồng độ tuần hoàn cao của progesterone; (3) sự hủy hoàn toàn của CL sau khi điều trị bằng prostaglandin F2 (PG); và (4) rụng trứng của nang trứng có kích thước tối ưu sau khi TAI. Các nghiên cứu xác định rằng đã tăng được tỉ lệ bò đạt được những bước đi quan trọng này khi quá trình Ovsynch được bắt đầu vào ngày thứ 6 hoặc 7 của chu kỳ động dục. Vì vậy, các chương trình đồng pha đi trước (pre-synchronization) đã được phát triển để tăng tỷ lệ bò ở ngày 6 hoặc 7 của chu kỳ động dục ở thời điểm bắt đầu Ovsynch.

Hiện tại, hầu hết các quy trình đồng pha trước -  thành công nhất là: Presynch-11 hoặc 10, G6G và Double-Ovsynch (Hình 2). Các nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ thụ thai cao hơn ở những bò được phối giống đầu tiên sau khi TAI ở các quy trình này so với Ovsynch mà không có đồng pha trước hoặc với AI sau khi phát hiện động dục. Một nghiên cứu gần đây cho thấy, bò được TAI sau khi ứng dụng đồng pha kép (Double-Ovsynch) có tỷ lệ đậu thai lần đầu cao hơn 10% so với AI sau phát hiện động dục (49% so với 39%) tương đương với số ngày trung bình AI đầu tiên là 77 ngày (sau khi đẻ). Một sự khác biệt 13% cũng thấy có khi so sánh quy trình “đồng pha trước” với Ovsynch bình thường (50% so với 37%). Vì những quy trình này có thể làm tăng khả năng thụ thai ở bò sữa đang cho sữa, chúng được gọi là "các quy trình hoặc điều trị sinh sản".

 Hình 2: Lịch chương trình sinh sản: Presynch-10; Presynch-11; G6G; Và Double-Ovsynch. Thông tin về các chiến lược quản lý sinh sản khác có tại Hội đồng Giống bò sữa. Ghi chú: am – buổi sáng, pm – buổi chiều. Chữ M… SU – thứ 2.. Chủ nhật.

Một thay đổi khác trong quy trình Ovsynch để tăng tỷ lệ đậu thai là tiêm thêm PG 24 giờ sau khi đã tiêm PG. Liều tiêm thêm này làm giảm tỷ lệ phần trăm bò cái không xẩy ra việc hủy được CL được áp dụng TAI. Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng 10 - 20% bò không đáp ứng với chương trình PG cuối cùng của chương trình Ovsynch và không hạn chế CL. Khả năng mang thai đối với bò không đáp ứng mũi tiêm PG gần đây nhất là gần bằng không. Việc chích PG này tăng đáng kể tỷ lệ bò cái hủy CL (96% so với 85%) và làm tăng tỷ lệ đậu thai từ 3 đến 5%.

Tóm lại, những cải tiến lớn đã được thực hiện ở Ovsynch để tăng cường khả năng đậu thai của bò sữa đang cho sữa sau khi áp dụng TAI. Dữ liệu từ một số nghiên cứu có kiểm soát cho thấy điều trị sinh đẻ có thể đạt được tỷ lệ thụ thai trên 50% ở bò sữa có năng suất cao. Tuy nhiên, các yếu tố khác như sốc nhiệt, sức khoẻ đàn và tuân thủ quy trình có thể góp phần vào thành công của chương trình và cần được xem xét để tăng cường thành công tổng thể sinh sản. Xem thêm: http://www.dcrcouncil.org/protocols.aspx

Võ Văn Sự dịch. Nguồn: J.P. Martins, University of California Cooperative Extension March 31, 2017 | 12:11 pm EDT. Fertility Programs for High Producing Lactating Dairy Cows: Advances in First Service Timed-AI Programs. http://www.dairyherd.com/advice-and-tips/reproduction/fertility-programs-high-producing-lactating-dairy-cows-advances-first

In trang này
Họ tên*
Email*
Bình luận*
Đơn vị trực thuộc
Trung tâm gia súc lớn Trung ương
Trung tâm nghiên cứu và huấn luyện chăn nuôi
Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương
Phân Viện Chăn Nuôi Nam Bộ
Trung tâm nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì
Trung tâm nghiên cứu vịt Đại Xuyên
Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi
Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển chăn nuôi miền Núi
Trung tâm Nghiên cứu dê và thỏ Sơn Tây
Trung tâm Nghiên cứu Lợn Thụy Phương
Trung tâm Nghiên cứu vịt Đại Xuyên
 
 
 
 
 
 
Thiết kế website